Ebitongole by’ekikomo ne lithium bibaddemu okulangirira kwa pulojekiti ennene n’okumaliriza mu myezi kkumi n’omunaana egiyise.
Mu Democratic Republic of Congo, kkampuni ya Ivanhoe Mines etandise okukola ekyuma ekipya ekisaanuusa ekikomo mu kirombe ky’ekikomo e Kamoa‐Kakula, ekitegekeddwa okufulumya ttani z’ekikomo 500,000 buli mwaka. Ekyuma kino kyatandika okukola mu kwata y’okuna eya 2025, ng’omwaka omujjuvu ekikomo kyakolebwa mu mwaka gwa 2026 kibalirirwamu wakati wa ttani 380,000 ne 420,000. Kamoa‐Kakula kati y’esinga obunene mu Afrika mu kusaanuusa ekikomo era ng’ekola yonna ku mazzi agazzibwawo, ekigiteeka mu kifo ky’ekimu ku bifo ebisinga okusaanuusa ekikomo ku ssemazinga ono.
Angola nayo yeegasse ku kitongole ky’ensi yonna ekigaba ekikomo n’etongoza ekirombe kyayo ekinene ekisoose eky’ekikomo. Pulojekiti y’ekikomo kya Tetelo ekya doola obukadde 250 yatandika okukola mu October wa 2025 era nga esuubirwa okufulumya ttani z’ekikomo 25,000 buli mwaka mu myaka ebiri egisooka ng’ekola.
Mu kiseera kye kimu, kkampuni ya MMG etegeezezza nga bwegenda okugaziya ekirombe kyayo eky’ekikomo ekya Khoemacau mu Botswana mu bukadde bwa ddoola za Amerika 900. Pulojekiti eno egenderera okulinnyisa obusobozi bw’ekikomo mu kisengejjo buli mwaka okutuuka ku ttani 130,000, okuteeka Khoemacau ng’ekirombe ky’ekikomo eky’omutendera ogw’omu makkati mu nsi yonna. Ekyuma ekipya eky’okusengejja ttani obukadde buna n’ekitundu buli mwaka kigenda kuleeta obusobozi bwonna obw’okulongoosa obusukka mu ttani obukadde munaana buli mwaka.
Mu kitongole kya lithium, Cauchari‐Olaroz - mu kiseera kino ekitongole ekisinga obunene mu nsi yonna ekya brine lithium - kyafulumya ttani 34,100 eza lithium carbonate mu 2025 era nga kigenderera ttani 35,000–40,000 mu mwaka gwa 2026. Okugaziya okwokubiri ttani 45,000 buli mwaka kuli mu lukusa olw’okusooka. Okuteebereza okugazi kulaga nti omuwendo gwa lithium mu nsi yonna guyinza okutuuka ku ttani obukadde 2.3 eza lithium carbonate eyenkanankana mu mwaka gwa 2026, ekitegeeza okukula kw’omwaka ku mwaka okwa bitundu nga 30%.
Olw’ebifo ebipya ebikuŋŋaanya, payipu z’omusulo ez’ewala, n’enkola z’okuddukanya omusulo ezizimbibwa okuwagira ebbidde lino ery’okukula kw’okufulumya, obwetaavu bw’ebikozesebwa mu payipu ebiwangaala bweyongedde. Okusinziira ku biwandiiko by’amakolero g’eby’okusima eby’obugagga eby’omu ttaka, enkola za payipu ezitambuza n’ez’omusulo zikola ku bitundu ebisukka mu 80% ku ttani obuwumbi 4.5 ezifulumizibwa buli mwaka mu nsi yonna nga zikubwa nnyo, ekifuula okukuuma okwambala okwesigika okuba ekintu ekikulu ennyo mu yinginiya.
