Biki ebikwata ku kuziyiza okwambala kwa Ceramics?
Ebintu bya seramiki ebigumira okwambala-bikozesebwa nnyo mu bitundu by’ebintu ebisena n’okusiimuula, ebizigo ebigumira okwambala-, ebisenge eby’omunda ebya payipu oba ebyuma, n’ebitundu by’enzimba, n’ebirala, era eby’obugagga byabwe ebigumira okwambala-bisalawo butereevu obulamu bw’obuweereza obw’obukuumi obw’ebyuma n’ebitundu by’ebyuma. Ebintu bya seramiki ebitera okwambala-ebigumira mulimu zirconia, alumina, cubic boron nitride, silicon nitride, boron carbide, silicon carbide, n’ebirala.
Okusobola okufuna ebintu bya seramiki ebigumira okwambala-nga bigumira okwambala obulungi, abamanyi bangi basomye enkola y’okwambala kw’ebintu bya seramiki n’ensonga ezikwata ku bugumu bwa seramiki okwambala. Okutwalira awamu, okuziyiza okwambala kwa seramiki kukosebwa ensonga bbiri, emu y’ensengekera y’ekintu kyennyini, ate endala nsonga ez’ebweru ng’omugugu, ebbugumu n’empewo.
Ebikosa eby’ebyuma ku buziyiza okwambala kwa seramiki
Mu kunoonyereza okwasooka ku ngeri y’okuziyiza okwambala-ey’ebintu bya seramiki, kirowoozebwa nti obugumu bw’ebintu bya seramiki bukwatagana nnyo n’eby’obugagga eby’okwambala. Oluvannyuma kyazuulibwa nti enkolagana wakati w’obukaluba n’okwambala kwa seramiki teyali yeeyoleka nnyo. Okugeza, obugumu bwa alumina ceramics businga ku TZP zirconia ceramics, naye okuziyiza okwambala tekitegeeza nti buli waggulu okusinga TZP ceramics.
Newankubadde obukaluba busobola okulaga amaanyi g’okusiba ensalosalo y’empeke okutuuka ku ddaala eritali limu, okwambala ku nkomerero kutondebwa olw’ebintu okukutuka okuva ku ngulu w’okwambala, kale obugumu bw’ekintu kya seramiki tebukyakozesebwa ng’omuwendo ogw’okuteebereza okupima okwambala. Okunoonyereza okumu kulaga nti olw’okulongoosa obugumu bw’okumenya n’obukaluba bw’ekintu, omuwendo gw’okwambala kwa seramiki gukendeera mpolampola, era okugumira okwambala kuba kirungi.
Ebikolwa bya microstructure ku kuziyiza okwambala kwa ceramics
Okutwaliza awamu, ensengekera y’ebintu entonotono (microstructure) y’ebintu etera okuba n’akakwate akanene ku mpisa z’ebintu (macroscopic properties) ez’ebintu. Ekintu kya seramiki mubiri ogusimbiddwa nga gukoleddwa mu mmere y’empeke ne inter-crystal, era microstructure yaayo etera okusalawo eby’obugagga byakyo ebinene. Okunoonyereza kungi kulaga nti okuziyiza okwambala kw’ebintu bya seramiki kukwatagana nnyo n’obunene bw’empeke, ebitonde by’ekitundu ky’ensalosalo y’empeke, ensaasaanya y’okunyigirizibwa ku nsalosalo y’empeke, obutuli n’ensengekera endala.
Sayizi y’empeke
Mu makolero, ebintu ebikozesebwa mu byuma bisobola okulongoosa ebyuma byabyo nga birongoosa empeke, ekiyitibwa okunyweza empeke ennungi. Omusingi omukulu guli nti obunene bw’empeke gye bukoma okuba obutono, ekitundu ky’ensalosalo y’empeke gye kikoma okuba ekinene ate n’ensaasaanya y’ensalosalo y’empeke gye kikoma okuzigzag, ekiyinza obulungi okwongera ku kkubo ly’okukula kw’enjatika era nga kiyamba ku kusengejja okunyigirizibwa mu kintu ekisaasaanyiziddwa. Kizuuliddwa nti okulongoosa empeke kulina kye kukola ku buziyiza obwambala bw’ebintu ebya seramiki.
Obuziba (Porosity).
Obuziba bulina kinene nnyo kye bukola ku mpisa za keramiki. Ekituli kyenkanawa n’okubeerawo kw’ekikyamu, ekijja okuleeta okusengejja situleesi, okwanguya okugaziwa kw’enjatika n’okukendeeza ku maanyi g’okukwatagana wakati w’empeke, bwe kityo ne kikosa nnyo eby’ebyuma bya keramiki. Wansi w’ekikolwa ky’okusikagana, obutuli buyinza okukwatagana ne bukola ensibuko y’enjatika, ekyanguya okwambala kw’ebintu.
Ekitundu ky’ensalosalo y’empeke n’obucaafu obuli wakati wa kirisitaalo
Ceramics zikolebwa empeke, ebitundu by’ensalosalo z’empeke, n’obutuli. Mu nkola y'okusiba, ebimu ku byongerwa n'obucaafu obwongerwa ku seramiki okusinga bibaawo ku nsalosalo y'empeke mu ngeri ya "omutendera ogw'okubiri" oba "omutendera gw'endabirwamu", era okubeerawo kwabyo kujja kukosa amaanyi g'okukwatagana wakati w'empeke. Mu nkola y’okusikagana n’okwambala kwa seramu, enjatika zisobola bulungi okubaawo ku nsalosalo y’empeke. Amaanyi amatono ag’okukwatagana ag’ensalosalo z’empeke gajja kuleeta okukutuka okumpi n’empeke mu kiseera ky’okwambala, ekijja okuvaako okusika okuva mu mpeke yonna ne kireeta okwambala okw’amaanyi.
Ekyongerwako ekya seramiki za polikirisitaalo kitera okubaawo ku nsalosalo y’empeke mu ngeri y’ekitundu ky’endabirwamu. Mu nkola y’okusikagana, ebbugumu eringi erivaamu likendeeza ku buzito bw’endabirwamu, ekivaako okukyukakyuka kw’obuveera. Singa situleesi y’ensalosalo y’empeke eriraanyewo tesaana, ejja kuleeta enjatika ku nsalosalo y’empeke era ereete okwambala okw’amaanyi.
Singa omuwendo omutuufu ogw’ebirungo ebigattibwa gusobola okukola omutendera ogw’okubiri ku nsalosalo y’empeke, kitera okuba eky’omugaso eri okuziyiza okwambala kw’ekintu. Okugeza, okussa zirconia mu alumina okukola zirconia toughened alumina ceramics, era ezimanyiddwa nga ZTA ceramics. Nga okweyongera kwa T-ZrO2 stress induced critical stress bwe kiyamba okulongoosa obugumu bw’okumenya n’amaanyi g’ebintu bya ceramic, zirconia ne alumina bisobola okuziyiza okukula kw’empeke n’okutuuka ku kikolwa ky’okufuuka micro-crystallization mu nsonga z’ensengekera entonotono, okusobola okwongera okulongoosa okuziyiza okwambala.
